به نمازی که به صورت دسته جمعی خوانده می شود نماز جماعت می گویند . کسی که در این نماز جلو می ایستد و تمام اذکار و حرکت توسط آن یک نفر انجام می شود. امام جماعت گفته می شود و کسانی که به آن اقتدا می کنند ماموم می گویند. در روایات اسلامی این نماز یکی از پر فضیلت ترین عبادت ها به شمار می آید تا جایی که اگر تعداد نمازگزاران بیش از ده نفر باشد ثواب هر رکعت از نماز هریک از آن ها قابل شمارش نیست .
طبق نظر شیعه، شرکت در نماز جماعت مستحب موکد است و تنها نماز های واجب مانند : نماز یومیه، نماز آیات، نماز عیدین، نماز میت و نماز جمعه را می توان به جماعت اقامه کرد. اهل سنت نماز تراویح را به جماعت می خوانند، اما شیعیان به جماعت خواندن آن را بدعت می دانند .
چگونگی برگزاری نماز جماعت
در این نماز امام جماعت، به نمایندگی از نمازگزاران، در رکعت های اول و دوم حمد (و سوره ) را می خواند و نمازگزاران ضمن پیروی از امام در حرکات و اعمال نماز، بقیه ذکرهای نماز را در این دو رکعت و همه رکعت های بعد با صدای آهسته می خوانند. نماز گزار (ماموم) نباید در افعال نماز به عمد از امام جماعت پیشی بگیرد.
شرایط امام جماعت
در اسلام شرایط امام جماعت شامل این موارد است :
- عاقل
- بالغ
- مومن
- عادل
اهمیت نماز جماعت
غیر از آثار فردی و اجتماعی، پاداش های عظیمی برای آن بیان شده که در این جا به بعضی روایات اشاره می شود. از رسول خدا (ص) نقل شده که : (من سمع النداء فلم یجبه من غیر عله فلا صلاه له) نماز کسی ک صدای اذان را بشنود و بی دلیل، در نماز جماعت مسلمانان شرکت نکنند، ارزشی ندارد)
شرکت دائم در نماز جماعت، انسان را از منافق شدن بیمه می کند و برای هر گامی که به سوی نماز و مسجد برداشته شود ، ثواب و حسنه در نظر گرفته شده است. همین که کسی برای شرکت در این نماز از منزل خارج می شود یا در مسجد در انتظار نماز به سر می برد پاداش کسی را دارد که در این مدت، به نماز مشغول بوده است. نماز با جماعت بیست و پنج درجه افضل از نماز فرادی است. حاضر نشدن به نماز جماعت از روی بی اعتنایی جایز نیست.
ثواب نماز در حرم امام حسین (ع)
در کربلا نماز واجب و مستحب را نزد قبر امام حسین (ع) بخوان ، زیرا نماز نزد آن حضرت مورد قبول است. سید ابن طاووس فرموده : با تمام وجود بکوش که نماز واجب و مستحب در حائر شریف از تو فوت نشود ، همانا روایت شده است : نماز واجب نزد آن حضرت برابر است با حج و نماز مستحب مساوی با عمره.
