مسجد کوفه

موقعیت مسجد کوفه

مسجد کوفه واقع در شهر نجف که از شهرهای عراق میباشد قرار دارد. این شهر درقسمت جنوبی عراق و در 10 کیلومتری شمال شرق شهر نجف واقع شده است. در سال 17 هجری قمری چندین پس از سرپا شدن شهر بصره توسط سعد بن ابی وقاص به دستور خلیفه دوم مسلمین ساخته شد که مکانی باشد برای استراحتگاه نیروهای نظامی در زمان جنگ ها.

جایگاه مسجد کوفه

این مسجد بعد از مسجد الحرام، مسجد النبی و مسجد الاقصی چهارمین مسجد مهم برای شیعیان میباشد. مسجد کوفه از کهن ترین بناهای زیارتی شهر کوفه میباشد. میگویند نخستین کسی که این مسجد را بنا کرده حضرت آدم (ع) بوده است. بعد از طوفان عظیم حضرت نوح(ع) بود که دوباره این مسجد را بنا کرد. در زمان مسلمین در سال 17 هجری قمری به پیشنهاد سلمان فارسی توسط سعد بن ابی وقاص دوباره ساخته شد. مسجد کوفه شاهد حضور شخصیت های مهم تاریخ اسلام از جمله نبی اکرم(ص)، حضرت علی(ع)، امام حسن (ع) و امام حسین(ع) و برخی دیگر از امامان بوده است.

زمانی که حضرت علی در سال 36 هجری قمری به خلافت رسید به این مسجد توجه ویژه ایی شد. این حضرت در این مسجد نماز و خطبه خوانده اند و یک سری از ادارات کشور مثل قضاوت در اینجا انجام میشده و امام علی(ع) در محراب این مسجد به شهادت رسید.

مرقد میثم تمار در کنار مسجد قرار دارد و هم چنین خانه امیرالمونین، دارالعماره کوفه، مرقد مسلم بن عقیل، مرقد هانی بن عروه و مرقد مختار نیز قرار دارد. در این مسجد مسافر میتواند نماز شکسته بخواند. طبق روایاتی مسجد کوفه از باغ های بهشتی میباشد. میگویند مرکز حکومت امام زمان(عج) شهر کوفه و مرکز ستاد فرماندهی مسجد کوفه خواهد بود.

ساخت و توسعه

زمانی که سعد بن ابی وقاص شهر کوفه را به عنوان محل اصلی استقرار سپاهیان اسلام برگزید. بعد از آن عمر بن خطاب در زمان خلافت خود این مسجد را بنا کرد. مسجد را در مرکز و محوریت اصلی شهر با نقشه کامل و جامعی که کشیدند بنا کردند. یک تیرانداز با انداختن تیر در 4 قسمت اصلی مسجد محدوده آن را مشخص کردند زیرا تصمیم داشتند که مسجد به اندازه ایی بزرگ باشد بتواند 40 هزار نفر نظامی را در خود جای دهد. سپس بعد از آن زمان زیاد بن ابیه مسجد را گسترش داد تا حدودی که ظرفیت 20 هزار نفر دیگر را نیز داشته باشد.

شکل این مسجد به صورت مربع با دیواره های کوتاه بنا شده است. بیشتر مساحت مسجد سقف ندارد. در دوره حکومت زیاد بن در عراق به وسعت این مسجد اضافه گردید دوارها بلندتر شد و کف مسجد نیز با ریگ پوشانده شد.

وقایع مهم در مسجد کوفه

از جمله جنایت هایی که در حق شیعیان انجام شد حمله وهابی ها به شهر نجف و کربلا بود که در اواخر قرن 20 میلادی بود. آن ها به مسجد حمله کردند و تمام کسانی که در حال نماز بودند را به شهادت رساندند. همچنین در سال 1920 میلادی هواپیماهای انگلیسی در طی اشغال عراق توسط انگلیس شهر را بمباران کردند و تمام کسانی که به مسجد پناه برده بودند را به شهادت رساندند و سپس سواره های انگلیسی با سگ وارد مسجد شدند.

مسجد کوفه در زمان ظهور

طبق روایات متعدد زمانی که امام زمان(عج) ظهور کند مرکز حکومت ایشان مسجد کوفه میباشد. مفضل بن عمر از امام صادق(ع) درباره محل حکومت حضرت مهدی(ع) سوال پرسید ایشان فرمود: ((محل حکومت او شهر کوفه، محل حکومتش مسجد جامع کوفه و محل بیت المال و تقسیم غنایم مسجد سهله است)) و جایی دیگر فرمودند: ((هنگامی که قائم ما قیام کند در پشت کوفه مسجدی را بنا خواهد کرد که هزار در دارد و خانههای کوفه را به رود فرات در کربلا متصل میکند. ))

همچنین امام علی(ع) نقل کرده اند :

((روزی برسد که کوفه به حیره وصل شود و زمینهای آن چنان مرغوبیتی پیدا کند که یک ذراع زمین آن به چند اشرفی فروخته شود و مسجدی در حیره بنا شود که دارای ۵۰۰ درب باشد و قائم در آن نماز بگزارد، زیرا مسجد کوفه برای آنها تنگ خواهد بود ))

فضیلت ها

از نگاه امام علی(ع)

ایشان فرمودند که : ((خداوند چیزی را به شما بخشیده است که به کس دیگر نداده است، خداوند این نمازگاهتان را برتری ویژهای بخشید. این (مسجد کوفه)، خانه آدم، جایگاه نوح، منزلگاه ادریس و مصلاّی ابراهیم خلیل و برادرم خضر و نمازگاه من است. مسجد شما یکی از 4 مسجدی است که خداوند آن را برای اهلش برگزیده است. وقتی آن را میبینم که فردای قیامت، با دو جامه سفید، وارد محشر میشود و کسانی را که در آن نماز خواندهاند، شفاعت می کند و شفاعتش از جانب خدا رد نخواهد شد. در آینده حجر الاسود در آن نصب خواهد شد.

زمانی میرسد که همین مسجد، نمازگاه مهدی(ع)، فرزندم و نمازگاه هر مؤمنی میشود. در روی زمین مؤمنی نیست مگر اینکه وارد شود و به آن دل ببندد. مبادا آن را ترک و مهجورش کنید. در آن نماز بخوانید و با آن نماز به خدا نزدیک شوید و حوائج خویش را از خدا بخواهید. اگر مردم به فضیلت این مسجد آگاه بودند از اکناف جهان به سوی آن میشتافتند، اگر چه به خزیدن بر روی برف باشد ))

سجده گاه فرشتگان

در روایات آمده که قبل از حضرت آدم فرشتگان در این محل عبادت میکردند امام علی (ع) فرمودند: ((نخستین مکانی که خداوند بر روی آن عبادت شد، کوفه بود. وقتی خدا به فرشتگان فرمان داد که به آدم سجده کنند، آنان در کوفه سجده کردند. فرشتگان هر شب بر مسجد کوفه فرود میآیند))

همانا در جایی دیگر امام رضا(ع) فرمودند: ((همانا مسجد کوفه خانه نوح است. اگر کسی صد بار وارد آن شود، خداوند برای او صد آمرزش مینویسد. همانا دعای نوح در این مسجد بوده که گفت: «رَبِّ اغْفِرْ لِی وَ لِوَالِدَی وَ لِمَنْ دَخَلَ بَیتِی مُؤْمِناً ))

برتر از همه مساجد

امام صادق(ع) میفرمایند نماز در مسجد کوفه برابر است با هزار نماز در مساجد معمولی. همچنین امام رضا(ع) میفرمایند : ((نماز فرادی در مسجد کوفه، بهتر از هفتاد نماز جماعت در غیر آن است ))