مسجد براثا
مسجد براثا یکی از مساجد معروف و متبرک شیعیان عراق، که در بین بغداد و کاظمین در راه زائران قرار دارد. مسجدی که هم پیشینه تاریخی پیش از اسلام و هم پس از ظهور اسلام مورد توجه واقع شده است. این مسجد محل تدریس علمای بزرگ و فقیه شیعه از جمله شیخ مفید بوده است. اهمیت مسجد براثا نزد شیعیان به سبب روایاتی درباره اقامت حضرت علی (ع) و ظهور کراماتی از وی در محل مسجد پس از بازگشت از نهروان است و آمده است که بسیاری از پیامبران در این مسجد نماز خوانده اند و مرکزیت نشر احادیث اهل بیت (ع) در مسجد براثا بوده است. امروزه مسجد براثا محلی برای اقامه نماز جمعه شیعیان به شمار می آید.
موقیت جغرافیایی مسجد براثا
محله براثا در بخش غربی بغداد، در منطقه کرخ و در جنوب محله باب محول واقع بوده است. براثا معرب به واژه بریثا به معنای بیرونی است. این محل قدیمی تر از شهر بغداد است و در اصل روستایی با فاصله حدود 3 کیلومتر از مرکز بغداد تاریخی بوده که با تاسیس و توسعه بغداد ، به صورت محله ای در آن در آمده است.
مسجد براثا پیش از اسلام
عبادتگاه انبیای الهی
در روایات های زیادی آمده است که حضرت عیسی و حضرت ابراهیم خلیل الله در این مکان نماز خوانده اند.
محل دفن شماری از پیامبران
هنگامی که امیرمومنان در این سرزمین فرود آمد، فرمود : اینجا قبر پیامبری از پیامبران الهی است.
خانه حضرت مریم
از دیگر موارد اینکه حضرت مریم در این مکان زیسته است. امام علی (ع) فرموده است : (ارض براثا هذه بیت مریم ، این سرزمین خانه مریم بوده است.)
زادگاه حضرت عیسی (ع)
یکی از افتخارات این سرزمین این است که پیامبری بزرگ همچون حضرت عیسی (علیه السلام ) در این محل متولد شده است .
محل چشمه شیرین تر از عسل
در این سرزمین چشمه ای شیرین تر از عسل که مانند آن در جای دیگری یافت نمی شود و چشمه همان آب گوارایی است که خداوند برای حضرت مریم پدید آورد.
مسجد براثا پس از اسلام
محل اقامت چهار روزه امام علی (ع)
در صفر سال 38 هجری هنگامی که امیرمومنان از سرکوب خوارج در نهروان برمی گشت راه کوفه را در پیش گرفت و در سر راه خویش به این سرزمین رسید و راهبی را دید که در صومعه خود مشغول عبادت است . آن حضرت به سپاهان خود فرمود تا در این مکان فرود آیند . وقتی که راهب نگاهش به سپاهان افتاد، پیش آمد و با فرمانده نیروها به گفت و گو پرداخت.
از محمد باقر (ع) نقل شده است: وقتی که امیر مومنان از جنگ خوارج بازگشت، از سرزمین زوراء عبور کرد . به مردم گفت : این زوراء است . هرچه زود تر از این منطقه عبور کنید، چرا که بیم فرو رفتن در این سرزمین بسیار زیاد است. پس لشکر خود را ادامه تا به سرزمین سواد رسید . ناگهان به راهبی برخورد کردند. حضرت به او فرمودند : ای راهب ! در این مکان فرود ایم ؟ راهب گفت : با سپاهیانت در این سرزمین فرود نیا. حضرت فرمود چرا؟ گفت : چون کسی در این سرزمین به همراه سپاهانش فرود نمی آید مگر آنکه پیامبر یا جانشین پیامبری که در راه خدا به جنگ می پردازد. این چیزی است که در کتاب هایمان دیده ایم.
امیر مومنان (ع) فرمود : من جانشین سید پیامبران و سید جانشینان هستم . راهب گفت : پس تو باید همان اصلح قریش و جانشین محمد باشی ؟ حضرت فرمود : آری ،من همانم. آن گاه راهب از صومعه خود پایین آمد و گفت : از هم اکنون شرایع اسلام را بر من بشناسان ، چرا که وصف تو را در کتاب انجیل دیده ام و خوانده ام که تو در سرزمین براثا ، خانه حضرت مریم و زمین حضرت عیسی (ع) فرود می آیی. امیر مومنان فرمود :بر جای خود بایست و از چیز دیگری ما را خبر نکن .
آشکار کردن چشمه مریم
امیرمومنان چند قدمی راه رفت و پای خود را به شدت به موضعی کوبید که ناگاه در زیر پای حضرت آب فواره زد . امام فرمود : این همان چشمه ای است که برای حضرت مریم از زمین جوشید . سپس فرمود : هفت ذراع دورتر ، چاهی حفر کنید . آنان چنین کردند و سنگ سفید رنگی آشکار شد . حضرت فرمود : مریم حضرت عیسی را بر روی همین سنگ به دنیا آورد و در همین جا نماز خواند و سپس آن سنگ را در جانب قبله نصب کرد و به سوی آن نماز گزارد و چهر روز در آنجا اقامت کرد .
برگزاری نماز جماعت یکصد هزاری
در مدتی که امام علی (ع) در براثا توقف کرده بود، نمازهای جماعت بسیار باشکوعی برگزار می شدو سپاه امام علی (ع) به ایشان اقتدا می کردند.
حمله تروریستی به مسجد براثا
در سال های گذشته چندین بار مسجد براثا هدف حملات انتحاری قرار گرفته است از جمله آن ها می توان به حمله سه تروریست در سال 1385 هجری شمسی به این مسجد اشاره کرد که 69 کشته و 130 نفر زخمی بر جای گذاشت.



