بغداد

بغداد به‌ معنی هدیهٔ خدا، بزرگ‌ترین شهر و پایتخت کشور عراق است. این شهر مرکز استان بغداد است و دومین شهر بزرگ جنوب غربی آسیا محسوب می‌شود.

معرفی شهر بغداد

پایتخت و بزرگترین شهر عراق و دومین شهر بزرگ جنوب غربی اسیا میباشد که در کنار رود دجله می باشد که در سرشماری سال 2008 میلادی 9.500.000 نفر جمعیت داشته است. بغداد از جاذبه های زیادی برخوردار است که از مهمترین آنها کاظمین بارگاه امام موسی بن کاظم امام هفتم و امام جواد امام نهم شیعیان

که از اهمیت بسیار بالای برای این مذهب برخوردار است در منطقه کاظمیه بغداد می باشد. این شهر را منصور عباسی در سال 142 قمری بنا کرد و به مدت پنج قرن پایتخت خلافت عباسی بود.

معنی نام بغداد

بغداد به معنای خداداده نامی است ایرانی این واژه در اوستا به گونه صفت اورده شده بود که به صورت بغوداته و به همان معنا بوده است. در پارسی میانه بصورت بغ دات و به همان معنا اورده شده است. برخی از زبان شناسان معتقدند که بغداد از دو کلمه بغ به معنی باغ و داد مخفف کلمه دادار یعنی پرودگار ساخته شده است و بغداد به معنی باغ خدا است. بغداد پیشتر (مدینه السلام) نامیده می شد. در خراسان جنوبی شهرستان سرایان بخش ایسک روستایی به نام بغداده وجود دارد که فارسی بودن این نام را بیشتر تایید میکند.

تاریخچه بغداد

بغداد یکی از شهرهای فرهنگی و تاریخی در جهان عرب و خاورمیانه است. تاریخ بغداد از زمان خلافت عباسیان و پیش از ان شهرتیسفون پایتخت ساسانیان در نزدیکی این شهر بود. این شهر توسط برمکیان در کرانه رود دجله و در دوره خلافت منصور عباسی در سال 762 میلادی بنا شد.

المنصور برای بغداد چهار دروازه (باب)ساخت؛ باب خراسان که به باب الدوله نیز معروف بود به خاطر اقبال دولت عباسی از خراسان، باب الشام که بسوی شام بود باب کوفه که بسوی کوفه و سپس باب البصره. پس از گذشت یک نسل از پیدایش بغداد این شهر به قطب علم اموزی و تجارت تبدیل شد و

قطب علم اموزی مسلمانان در شرق شد و از این رو نام بیت الحکمه را نیز بر ان نهادند. برمکیان خاندان بزرگ و با نفوذی بودند که وظیفه انان گرد اوردن تحصیل کردگان از دانشگاه گندی شاپور ایران و معرفی یونانیان و هند باستان به جهان عرب بود. برخی معتقدند که جمعیت بغداد در ان زمان به یک ملیون نفر میرسید.

بغداد در سال 1258 میلادی به دست هلاکوخان فرو پاشید. در سال های دورتر بغداد میان ترکمنان عثمانیان و صفویان دست به دستمی شد تا اینکه به عنوان بخشی از عثمانی شناخته شد و بعد از جنگ جهانی اول و تقسیم خلافت عثمانی به عنوان پایتخت عراق گزیده شد.

اماکن زیارتی و تاریخی شهر بغداد

• حرم کاظمین(حرم جوادین)
• طاق کسری
• موزه ملی عراق
• مدائن عراق
• کاخ فاو
• مسجد ام القرا
• مسجد براثا
• ارامگاه شیخ مفید
• ارامگاه خواجه نصیرالدین الطوسی
• ارماگاه شیخ کلینی
• مسجد صفوی
• مسجد الرحمن
• کلیسای ارتدکس ارامنه
• کلیسای لاتین بغداد
• نصب الشهید(مقبره شهید)
• پارک الزورا
• باغ وحش بغداد

حرم کاظمین

متعلق به امام هفتم شیعیان موسی کاظم و محمد تقی معروف به محمد جواد امام نهم است که به ترتیب پدر و پسر علی بن موسی الرضا می باشند. نام کاظم و جواد را روی هم کاظمین و نیز جوادین می نامند به همین دلیل منطقه ای که در ان مدفون اند را کاظمیه یا کاظمین می نامند که در قسمت شمال واقع است.

طاق کسری

ایوان کسری، ایوان خسرو، یا ایوان مدائن نام های دیگر بزرگترین اثر معماری بجا مانده از عصر ساسانی هستند. طاق کسری با عرضی برابر 25 مترپس از پل گاومیشان عریض ترین طاق معماری باستان ایران است که در 37 کیلومتری جنوب بغداد ودر ساحل شرقی رود دجله قرار دارد.

موزه ملی عراق

کشور عراق علاوه بر اماکن مذهبی بسیار مهم دارای تمدن کهن و اثار باستانی ارزشمندی است که مورد توجه غیر مسلمانان نیزهست. موزه ملی عراق که در سال 1926 با تلاش گرتورد بل باستان شناس بریتانیایی احداث شد در ابتدا به موزه باستان شناسی بغدادنامیده میشد. این موزه دارای اثار ارزشمندی همچون مجموعه طلای نمرود، سنگهای حجاری و حکاکی شده،اثار دوران ساساسنی واشکانی، سومری باستان، اکدی و تمدن اشوری میباشد همچنین گالری از مجموعه هنرهای عربستان قبل و بعد از اسلام در این موزهبه نمایش گذاشته شده است.

مدائن عراق

مدائن به معنی( شهرها) از مجموعه شهرهای کوچکی که در 30 کیلومتری بغداد و در کرانه رود دجله ساخته شده است گفته میشود. قدمت مدائن به بیش از 2000 سال باز میگردد که از مهمترین اثار بجا مانده از ساساسنیان محسوب میشود. طاق کسری که توسط ((شاپوراول)) در فاصله سالهای 241تا 272 میلادی ساخته شده است از مهمترین اثار این شهر است.

کاخ فاو

این کاخ زیبا که به کاخ اب نیز شناخته میشود در بغداد واقع در 5 کیلومتری فرودگاه بین المللی واقع شده است. قصر به دلیل مجاورت با رود دجله به نام کاخ ابی و یا قصر ابی مشهور است. این کاخ یکی ازکاخ های صدام است که در میان دریاچه ای زیباقرار دارد و در حال حاضر از جاذبه های گردشگری در این شهر محسوب میشود.

مسجد ام القرا

ام القرا به معنای مادر شهرها یکی از بزرگترین مساجد اهل سنت در بغداد شناخته میشود. نام اولیه ان ام المعارک به معنای مادر همه جنگ ها بوده این مسجد با نمایی سنگی در میان دریاچه ای کوچک خودنمایی میکند. این مسجد در سال 1991 میلادیبرای جشن پیروزی صدام در جنگ خلیج فارس طراحی شده بود که نهایتاً در سال 2001 میلادی تکمیل شد.

براثا

این مسجدکه در مسیر قدیمی کاظمین به بغداد قرار دارد یکی ازمساجد مقدس شیعیان در شهر بغداد است. مسجد براثا پیش از تبدیلبه مسجد محل عبادت مسیحیان بوده است. این مسجد محل تدریس علمای بزرگ شیعه مانند شیخ مفید بوده است. ازعلل تقدس این مسجد نزد شیعیان میتوان اقامت امام علی در بازگشت از جنگ نهروان و وقوع رد الشمس را بر شمرد. در برخی از روایات مسجد براثا علاوه بر حضرت علی (ع) محل عبادت حضرت مریم، حضرت عیسی و حتی حضرت ابراهیم (ع) و هفتاد پیامبر دیگر نیز بوده است.

ارامگاه شیخ مفید

محمد بن محمد بن نعمان ملقب به شیخ مفید و معروف به ابن المعلم که ارامگاه ایشان درشرق رواق جنوبی حرم مطهر امامین کاظمین قرار دارد. ایشان در قرن چهارم و پنجم هجری از متکلمان امامیه است که در عصر خویش ریاست و مرجعیت شیعه رابعهده داشته است. از شیخ اثار زیادی بجا مانده و از سوابق درخشان ایشان میتوان به دو نامه با دست خط و امضای امام زمان (عج)اشاره کرد همچنین بر سنگ قبر ایشان شعری منصوب به سروده امام زمان نوشته شده است.

• لا صوت الناعی بفقدک انه / یوم على آل الرسول عظیم‏
• ان کنت قد غیبت فی جدث الثرى‏ / فالعدل و التوحید فیک مقیم‏
• و القائم المهدیّ یفرح کلما / تلیت علیک من الدروس علوم‏

صداى آنکه خبر مرگ تو را اطلاع داد به گوش نرسد که مردن تو روزى است که بر آل رسول مصیبت بزرگى است. اگر در زیر خاک پنهان شده‌اى حقیقت عدل و توحید و خداپرستى در تو اقامت گزیده است. قائم مهدى (ع) خوشحال مى‌شد هرگاه تو از انواع علوم تدریس مى‌کردى.

ارامگاه شیخ نصیرالدین طوسی

ابو جعفر محمد بن محمد بن حسن توسی که با القابی همچون نصیر الدین، محقق طوسی، استاد البشرو خواجه شهرت داشته. وی که فیلسوف، متکلم، فقیه، ستاره شناس، اندیشمند، ریاضیدان، منجم، پزشک و معمار ایرانی قرن هفتم قمری میباشد و طبق وصیت خود درحرم کاظمین دفن شده است.

آرامگاه شیخ کلینی

محمد بن یعقوب بن اسحاق رازی معروف به شیخ کلینی صاحب کتاب کافی یکی از کتب اربعه و مشهورترین محدث و فقیه شیعه است. مقبره ایشان و شیخ کراجکی در محله شورجه در خیابان جمهوری، نزدیک مدرسه مستنصریه و مشرف به رود فرات، داخل مسجد بزرگی به نام اصفیه قرار دارد.

مسجد صفوی

مسجد صفوی که بدست شاه اسماعیل صفوی در 926 قمری ساخته شده همچنان پس از گذشت چهار قرن محکم و استوار است و نشانی از زیبایی و استحکام معماری صفوی است. این مسجد یکی از مساجد قدیمی کاظمین است که در مجاورت صحن دو امام در وسط ضلع شمالی و متصل به رواق است و با سه در به رواق شمالی وصل میشود. منبر داخل مسجد نیز از شاهکارهای عصر صفوی است.

مسجد الرحمن

از بزرگترین مساجد عراق است که ساخت ان به دستور صدام در سال 1999 بوده است. طی حملات جنگ در سال 2003 کارساخت مسجد متوقف شد و مسجد نیمه تمام ماند و هنوز هم مسجدی نا تمام است که تاثیر جنگ در ابادانی یک شهر را به نمایشمی گذارد. این مسجد که در محله منصور بغداد واقع است و هشت گنبد مستقل و کوچک دارد. گنبد اصلی 60 متر ارتفاع و 300متر قطر داشته است.

کلیسای لاتین بغداد

این کلیسا که دارای معماری زیبا و استادانه ای است از جمله زیباترین و مهمترین جاذبه های گردشگری شهر بغداد بشمار میرود.

نصب الشهید

در شرق بغداد بنایی فیروزه رنگ با ارتفاع 40متر که ظاهری شبیه به اشک دو نیم شده و شعله ای میان ان وجود دارد.که به نصب شهید (یادمان شهید) شاخته میشود. این بنا در اوایل 1980 به دستور صدام برای یادبود شهدای جنگ ایران و عراقساخته شد، اما پس از سرنگونی رجیم بعث این بنا به یاد بود شهدای شیعه و کرد که به دست حکومت صدام کشته شدند تبدیل شد.

باغ وحش بغداد

این باغ وحش در سال 1971 در محدوده ی باغ های الزورا تاسیس شد. مساحت این باغ وحش حدود 200 هکتار است که در ابتدا محل زندگی 650حیوان بود که در دوران جنگ اکثر انها جان باختند و فقط 35 حیوان زنده ماندند. اما با این وجودباغ وحش بغداد به حال خود رها نشد و مورد باز سازی و مرمت قرار گرفت. که در حال حاضر محل زندگی بیش از1000حیوان میباشد.