مقام رأس الحسین (ع)

ras-al-husseinمقام رأس الحسین (ع)

معرفی و تصاویر

مقام رأس الحسین (ع) به فارسی به معنای محل خاک سپاری یا دفن سر مبارک امام حسین (ع) گفته می شود. تعدادی از عالمان شیعه معتقدند سر حضرت به بدن ایشان محلق شد و با هم در کربلا به خاک سپرده شدند. البته لازم به ذکر است که مدینه، دمشق، نجف، قاهره و رقه جزو مکان هایی هستند که برای محل دفن سر مبارک امام حسین (ع) نامبرده شده اند و در شهرهای مدینه، رقه، دمشق و قاهره بقعه هایی به عنوان رأس الحسین (ع) وجود دارند.

به طور کلی هدف از مقام رأس الحسین (ع) درمکان هایی است که گفته شده سر حضرت در آن محل دفن شده و یا جاهایی که سر امام حسین (ع) به مدت کوتاهی در آن جا نگه داری شده است.

مقام های سر مبارک امام حسین (ع) در شهرهای مختلف

  • کربلاء
  • نجف
  • مدینه
  • دمشق
  • کوفه
  • رقه
  • مشهد الحسین یا مسجد النقطه
  • عسقلان
  • قاهره
  • مروه
  • شهر حضرت امام صاحب

مقام سر امام حسین (ع) در کربلا

طبق برخی از گزارش ها و روایت ها مقام رأس الحسین (ع) به بدن ایشان ملحق شده و در محلی با هم به خاک سپرده شده است. این نقل قول بین شیعه و سنی مشترک و یکسان است. علمایی من جمله: سید مرتضی، فتال نیشابوری، شیخ صدوق، ابن نما حلی، شیخ بهایی، سید ابن طاووس و علامه مجلسی این موضوع را بیان کرده اند.

شیخ صدوق و فتال نیشابوری در این رابطه می گویند: علی بن حسین (ع) همراه با همسرانشان از شام خارج شدند و مقام رأس الحسین (ع) را به کربلا بازگرداند. سید مرتضی نیز در این باره می گوید سر امام حسین(ع) با جسدش در کربلا به خاک سپرده شد. ابن آشوب نیز به نقل از شیخ طوسی بعد از سید مرتضی گفته است که به خاطر با هم دفن کردن سر و بدن امام حسین (ع) خواندن زیارت اربعین توصیه می شود.

در راستای تایید این سخنان ابن نمای حلی نیز گفته است: آنچه از نقل قول ها قابل اعتماد است این است که درست بعد از این که سر امام حسین (ع) در شهر چرخوانده شد و نظاره همگان رسید به بدن حضرت رسید و با هم به خاک سپارده شدند.

سید ابن طاووس نقل کرده است که سر امام حسین (ع) برگردانده شد و سپس در کربلا دفن شد. ابوریحان بیرونی در این باره گفته است که سر حضرت با بدنش دفن شده است. مجلسی و قزوینی نیز بر همین تفکر هستند.

مجلسی یکی از وجه های استحباب زیارت امام حسین (ع) را در روز اربعین پیوستن سرها به جسدها توسط امام سجاد (ع) بیان کرده است. قزوینی نیز نوشته است روز اول ماه صفر، روز عید بنی امیه است زیرا در آن روز سر امام حسین (ع) را به دمشق آوردند و در روز بیستم آن ماه به سر حضرت به بدن بازگردانده شد.

مقام سر امام حسین (ع) در نجف

بر اساس برخی از روایات سر امام حسین (ع) در کنار مرقد حضرت علی (ع) در نجف به خاک سپرده شده است. علامه مجلسی نیز بر این اعتقاد است و می گوید: از اخبار گذشته معلوم می شود که سر امام حسین (ع) و مرقد حضرت آدم (ع)، حضرت هود (ع)، حضرت نوح (ع) و حضرت صالح (ع) کنار مرقد امام علی (ع) دفن شده اند. به همین علت شایسته است که بعد از زیارت حضرت علی (ع) همه آن ها زیارت شوند. به طور کلی سند موثقی مبنی بر اینکه سر امام حسین (ع) در نجف دفن شده باشد.

نظریه کاملا مطمئنی نه در منابع شیعه و نه در منابع سنی وجود ندارد فقط تعدادی روایت و حدیث مبنی بر این تایید این موضوع وجود دارد که همواره اشکالات و شبهاتی را به همراه دارند. در مسجد حنانه مکانی به نام موضع رأس الحسین (ع) شناخته می شود. که می گویند امام صادق (ع) نیز از این مکان دیدن و زیارت کرده است.

مقام سر امام حسین (ع) در مدینه

برخی از منابع اهل سنت بر این باورند که زمانی که یزید اسرا را به مدینه راهی کرد مقام رأس الحسین (ع) که شامل سر امام حسین (ع) را به نزد عمرو بن سعید بن عاص که کارگزار او بود در آن زمان به مدینه فرستاد. عمرو هم سر حضرت را در بقیع در کنار قبر مادرش فاطمه زهرا (س) به خاک سپرد. البته که بعضی نوشته اند سر را به پیش بنی هاشم فرستادند و آنها بعد از غسل، کفن، و نماز در قبرستان بقیع دفنش کردند. که مقام رأس الحسین (ع) در آن زیارتگاه نام گرفت.

مقام سر امام حسین (ع) در کوفه

سبط بن جوزی نقل می کند عمرو بن حریث مخزومی سر امام حسین (ع) را از ابن زیاد گرفت و آن را بعد شست و شو و کفن کردن آن را در خانه خود واقع در کوفه که به دار الخر معروف بود دفن کرد.

مقام سر امام حسین (ع) در رقه

سبط بن جوزی می گوید: یزید مقام رأس الحسین (ع) را برای خاندان ابی محیط به جای عثمان بن عفان فرستاد و آن ها سر ایشان را در خانه ایی دفن کردند که مقام رأس الحسین (ع) بعد از سالیان جز مسجد جامع شد.

 مقام رأس الحسین (ع) در عسقلان

یکی دیگر از گزینه های محل دفن سر مبارک امام حسین (ع) عسقلان است. که میگویند مقام رأس الحسین (ع)است و گروهی از اهالی عسقلان نزد یزید رفتند و از او درخواست کردند که به آنها اجازه دهد که سر امام حسین (ع) نزد آنها به خاک سپرده شود. یزید نیز را به آن ها داد و آنها نیز سر ایشان را در این شهرستان دفن کردند و بارگاهی بر روی آن ساختند.

طبق گزارش دیگری در دوره ی خلافت المستنصر بالله فاطمی یکی از خلیفه های فاطمی و وزارت بدرالجمالی شخصی که در خواب دید مقام رأس الحسین (ع) در عسقلان دین است و در خواب محل آن به صورت دقیق برایش روشن شد پس از آن محجل را نبش قبر کردند و بدالجمالی بر آن بارگاهی ساخت.

مقام سر امام حسین (ع) در قاهره

به گفته یاقوت حموی در قاهره مزاری وجود دارد مقام رأس الحسین (ع) نام دارد و که سر مبارک امام حسین (ع) در آن دفن شده است. سبط بن جوزی نیز قول پنجم درباره محل سر حضرت را قاهره دانستنه است و گفته خلفای فاطمی آن را به عسقلان انتقال دادند. بعد از آن به قاهره منتقل شد و در همان جا به خاک سپرده شد و بارگاه بزرگی بر روی آن بنا شد.

مقام سر امام حسین (ع) در مرو

بعد از تسلط ابو مسلم خراسانی بر دمشق او سر امام حسین (ع) را به مرو برد و در دارالماره به خاک سپرد.

مقام سر امام حسین (ع) در مشهد الحسین

مسجد النقطه یا مشهد الحسین و یا مشهد النقطه در مکانی بنا شده است که می گویندمقام رأس الحسین (ع) است و سر حضرت هنگام انتقال از کربلا به دمشق در آن جا بر روی سنگی قرار داده شده است و چند قطره خون از سر امام حسین (ع) بر روی سنگ ریخته شده بعد از این اتفاق اهل حلب به روی آن سنگ زیارتگاهی ساختند.

مشخصات