کربلا
درباره شهر
کربلا تا سال 61قمری بیابان بزرگی بود به نام نینوا. اما پس از رویداد کربلا، به تدریج مورد توجه شیعیان قرار گرفت و پس از ساخت گنبد و ضریح برای شهدای کربلا توسط حکومت آل بویه، به مهمترین شهر زیارتی عراق تبدیل شد. این شهر در ناحیه غربی فرات قرار دارد.
حرم امام حسین (ع)
نبردی نابرابر میان سپاه کم تعداد امام حسین و لشکریان اعزامی یزید بن معاویه در کربلا در گرفت. دلیل یزید برای حمله، بیعت نکردن امام حسین با او بود. پس از به شهادت رسیدن امام حسین (ع) و اصحابش، امام سجاد به همراه قبیله بنی اسد پیکر ایشان را دفن کرد. درخت سدره نشانه ی قبر ایشان شد. در زمان بنی امیه شیعیان از طریق همان نشانی برای زیارت امام حسین (ع) و اصحاب میرفتند.
اولین آرامگاه که به روایتی توسط مختار ثقفی ساخته شده بود، به دستور هارون الرشید ویران شد. آرامگاه بعدی در زمان امام رضا (ع) ساخته شد که آن هم بعده ها به دستور متوکل عباسی ویران شد. آخرین بازسازی حرم امام حسین به دستور عضد الدوله دیلمی در سال 367 قمری شروع و در سال 371 قمری به پایان رسید.
درهای ورودی حرم امام حسین (ع)
حرم حسینی ده در ورودی دارد:
دو در جنوبی
- باب القبله
- باب الرحمه
سه در غربی
- زینبیه
- راس الحسین
- در السلطانیه
دو در شمالی
- باب السدره
- باب الاسلامی
سه در شرقی
- باب الکرامه
- باب الشهدا
- باب قاضی الحاجات
آرامگاه علی اکبر، علی اصغر ، شهدا کربلا ، حبیب بن مظاهر و ابراهیم مجاب در حرم واقع شده است.
قتلگاه
در انتهای رواق جنوبی محلی است که به قتلگاه معروف است. جایی که امام حسین (ع) از اسب بر زمین افتاد و شمر ملعون سر ایشان را از بدنش جدا کرد.
حرم حضرت عباس (ع)
علمدار، سَقا ، باب الحوائج ، قمر بنی هاشم وابوالفضل القابیست که با آن حضرت را صدا میزنند. حضرت عباس فرزند امام علی (ع) و ام البنین است. در واقعه عاشورا پرچمدار امام حسین بود و به همین دلیل او را علمدار می نامند.
حرم حضرت ابوالفضل در شمال شرقی حرم امام حسین واقع شده است که بین این دو را بین الحرمین مینامند. در روز عاشورا برای آوردن آب به سوی نهر علقمه رفت و در مسیر برگشت توسط لشکریان عمر سعد به شهادت رسید. در همان جایی که به شهادت رسید او را دفن کردند. به روایتی تاریخچه حرم ایشان نیز مانند حرم امام حسین است.
درهای ورودی حرم حضرت ابوالفضل
حرم حضرت ابوالفضل نه در ورودی دارد:
- باب القبله، در جنوب صحن.
- باب الامام الحسن، در غرب صحن و به سمت صحن امام حسین(ع)
- باب الامام الحسین، در کنار باب الامام الحسن
- باب صاحب الزمان، در کنار باب الامام الحسین(ع)
- باب الامام موسی بن جعفر، در زاویه غربی صحن
- باب الامام محمد الجواد، در شمال صحن
- باب الامام علی الهادی، در زاویه شمال شرق صحن
- باب الفرات، در شرق صحن
- باب الامیر، در شرق صحن
مکان های مذهبی در کربلای معلی
بین الحرمین
ما بین حرم امام حسین و حرم حضرت ابو الفضل 378 متر است که آن را بین الحرمین می نامند. این فاصله با فاصله بین صفا و مروه برابر است. جایی که شیعیان را سر در گم میکند. عاشقان به هر سو مینگرند دلشان میلرزد. به هر طرف بروید مراد دلتان را میگیرید. یک طرف مرقد امام حسین ، یک طرف حرم حضرت ابوالفضل. یک سو تل زینبیه، یک سو کف العباس یمنی، یک سو کف العباس یسری و یک سو خیمه گاه. در این مکان بزرگترین اتفاق تاریخ در روز عاشورا رخ داد. سوگ بزرگی که تا ابد بر دل شیعیان باقی خواهد ماند.
تل زینبیه
تپه ای بوده که حضرت زینب برای دیدن احوال برادرش امام حسین در جنگ به روی آن می ایستاده است. امروزه آنجا مسجدی بنا شده که زوار برای خواندن نماز و زیارت به آنجا میروند.
آرامگاه حبیب بن مظاهر اسدی
مرقد ایشان در رواق جنوبی حرم امام حسین قرار دارد. حبیب بن مظاهر از قبیله ی بنی اسد، اهل کوفه و از اصحاب امام علی (ع) ، امام حسن(ع) و امام حسین بود. وی در تمام جنگ ها با امام علی شرکت کرد. وقتی اهل کوفه بیعت شکستند ، حبیب از کوفه فرار کرد و خ.د را به امام حسین رساند. علی رقم سن زیادش 62 نفر از یزیدیان را کشت.
حر بن یزید ریاحی
حر از قبیله تمیم از معروف ترین جنگنده های اهل کوفه بود. به دستور ابن زیاد به فرماندهی لشکری هزار نفره برای مقابله با امام حسین منصوب شد. لشکریان حر وقتی به کاروان امام حسین رسیدند، تشنه لب بودند. امام دستور داد آن ها و اسب هایشان را سیراب کنند. حر ماموریتش را به امام گفت و از او خواست به سمت کوفه نرود و به مدینه باز نگردد.
کاروان امام حسین را تا نینوا همراهی کرد تا از ابن زیاد کسب تکلیف کند. صبح عاشورا به سوی عمر بن سعد رفت تا لشکریان یزید و کوفیان را از جنگ با امام حسین منصرف کند. وقتی دید قادر به منصرف کردنشان نیست، به سوی امام باز گشت و طلب توبه کرد. امام حسین به او فرمود خداوند توبه ی تورا پذیرفت. سپس اذن گرفت که اولین نفری باشد که به میدان جنگ میرود. او رجزخوانان پس از به هلاکت رساندن چهل و چند نفر به شهادت رسید. مرقد حر بن یزید ریاحی در نزدیکیه شهر کمالیه، در 9 کیلومتری کربلا واقع شده است.
طفلان مسلم
پس از به شهادت رسیدن امام حسین، محمد و ابراهیم، فرزندان مسلم بن عقیل به اسارت در آمدند. آن ها به کمک زندانبان پیر کوفه، شبانه از زندان فرار کردند. به زنی پناه بردند که شوهرش از لشکریان بن زیاد بود. صاحب خانه وقتی متوجه آنان شد، آن ها را کنار نهر فرات برد. سر از تنشان جدا کرد، پیکرشان را در رود رها کرد و سرشان را برای دریافت جایزه نزد بن زیاد برد. آرامگاه آن ها در چهار فرسنگی کربلا در شهر مُسَیّب واقع شده است.
عون بن عبداللّٰه
فرزند حضرت زینب ، معروف به عون اکبر بود. به همراه برادرش محمد به سفارش پدرشان عبدالله بن جعفر همراه امام حسین شدند و در کنار او جهاد کردند و به شهادت رسیدند. مقبره ایشان در آرامگاه شهدای کربلا می باشد.
مقام امام صادق (ع)
گفته می شود امام صادق وقتی به زیارت جدش امام حسین می رفت، در باغی در یک کیلومتری حرم اقامت میکرد. وقتی صاحب مکان او را شناخت، باغ را با تمام میوه هایش به امام صادق هدیه کرد. در سال 1991صدام این باغ را به طور کامل تخریب کرد. امروزه در آن جا ساختمانی برای زیارت بنا شده است.
مقام حضرت مهدی (عج)
مسجدی در سمت چپ رودخانه حسینیه ساخته شده است که می گویند امام زمان در گذشته در آنجا نماز خوانده است.
دیگر مکان های مذهبی در کربلا
- مقام زین العابدین (ع)
- آرامگاه سید ابراهیم مجاب
- آرامگاه الأخرس بن الکاظم(علیه السلام)
- آرامگاه ابن حمزه
- آرامگاه ابن هاشم
- آرامگاه ابن فَهْد حِلّی









